Ăсталăх çăкăр ыйтмасть…
“Ăста сунарçă ухă йĕппине те сая ярас çук”, – тенĕ ваттисем. Ĕç патне алли çыпçăнаканăн кирек мĕн тытса тусан та хÿхĕм, капăр, ытармалла мар пулса тухать. Кирлĕ мар вĕтĕр-шакăртанах усăллă, илĕртÿллĕ япала ăсталĕ унашкал маттур. Пултаруллă çынсем тĕнчене илем парнелеççĕ. Ыттисене те çав илеме асăрхама, чунпа туйса йышăнма вĕрентеççĕ. Нимрен нимĕр пиçнине, турпасран кермен çĕкленнине сăнаса епле савăнмăн-ха? Чăннипех, пурнăçа ырăлăхпа хаваслăх илсе килеççĕ маçтăрсем.
Чăваш çĕрĕ те ăстасемпе пуян. Вĕсен пултарулăхĕ иксĕлми, тапса тăракан çăл куç пек пулнине Республика кунне халалланă “Руç ăстисем” пĕтĕм Раççейри маçтăрсен илемпе ÿнер IX конкурсне тăратнă ĕçсене курса ĕненме пултартăмăр. Çыхаççĕ, тĕрлеççĕ, ÿкереççĕ, касаççĕ, йăвалаççĕ, аваççĕ пирĕн ăстасем. Усă куракан материалĕсем те тĕрлĕрен: çип, çăм, йывăç, тир, тăм... Пĕчĕк сувениртан пуçласа ял хуçалăхра кирлĕ хатĕр-хĕтĕр таранах калăплаççĕ.
Олег Александрович Вьюновпа Александра Михайловна Долматова, тĕслĕхрен, халăха керамика изделийĕсем сĕнеççĕ. Хĕрлĕ тата кăвак тăмран тунă теттесемпе сехетсем, магнитсем питĕ хăйне евĕрлĕ. Мăнтăркка кушак аçисем чĕлхисене япăлтаттарса пулă ытамласа лараççĕ. Вăрăм хăлхаллă мулкачсем кĕç-вĕç купăста кăшлассăн е вырăнтан сиксе тарассăн туйăнать. Çав тери чĕррĕн тинкереççĕ.
Олег Александровичпа Александра Михайловна пĕлтĕрхи чÿк уйăхĕнче “Золотой стек” ятлă керамика мастерскойĕ те уçнă. Асăннă япаласемсĕр пуçне фонтансем те, садпа парк скульптури те, каминпа кăмака валли эрешсем те, савăт-сапа та ăсталаççĕ кунта. Çынсенчен те заказсем йышăнаççĕ. “Керамикăна юратсан, хăв ĕçе чунтан парăнса пурнăçласан пур йывăрлăха та çĕнтерме пулать. Кăмăл çеç пултăр. Майĕпен пĕлĕвĕ те, опычĕ те пухăнать”, – тет ар çын хавхаланса.
Çак шухăшах Çĕнĕ Шупашкарти Татьянăпа Ольга Соловьевăсем çирĕплетеççĕ. Ал ĕçпе пирвайхи хут тăватă çул каялла кăсăкланса кайнă вĕсем. “Ура хуçнăччĕ те килте лараттăм. Ним тума аптăранăран çăмран теттесем йăвалама пуçăнтăм. Малтанах хитре марччĕ, акăш-макăшчĕ вĕсем”, – каласа парать Оля. Халĕ юмахри хаваслă чĕр чунсенчен нимĕнпе те кая мар. Чăваш пуканисем, çепĕç пирĕштисем, шăрçасем, панносем тăваççĕ аппăшĕпе йăмăкĕ. Пĕчĕк картинăсем ÿкерсе шăрçапа илемлетеççĕ. “Сувенирсене ăсталанă чухне халăх ыйтнине чун хушнипе пĕрлештеретпĕр. Çапла çуралаççĕ те вĕсем”, – теççĕ пĕр тăвансем.
Ăстасем малашне те çитĕнÿ çулĕпе пыччăр, çĕнĕрен те çĕнĕ меслетсем шыраччăр, ăсласа хунине ăрăмлаччăр. “Ăсталăх çăкăр ыйтмасть, хăй тăрантарать”, – тесе ахальтен каламан авалтан. (Ольга АВСТРИЙСКАЯ, ЧПУ студентки)