Симӗс энергетика – Чӑваш Енӗн пуласлӑхӗ тесе каланӑ республика Пуҫлӑхӗ Олег Николаев
Энергетиксен кунне уявланине халалласа республика Пуҫлӑхӗ Чӑваш Енӗн энергетика отраслӗн чи лайӑх ӗҫченӗсене патшалӑх наградисемпе чысланӑ:
«Сирӗнпе тӗл пулнӑ май, эпӗ Чӑваш республикинчи сакӑр пинрен ытла тӑракан энергетиксен ушкӑнне – куллен ырми-канми тӑрӑшакан, отраслӗн шанчӑклӑ ӗҫне тивӗҫтерсе куллен вӑй хуракан ҫынсене – саламласшӑн, тав тӑвасшӑн. Паян ҫирӗп электроэнерги хӑватне куратпӑр анчах мар, ятарлӑ тытӑм пысӑк пӗлтерӗшлӗ пулнине ӑнланатпӑр. Электроэнерги тытӑмӑнче ҫитӗнӳсем ҫав тери пысӑк пулни те никамшӑн та вӑрттӑнлӑх мар. Чи малтан сӑмах цифра ҫинчен пырать. Ҫӗнӗ сервиссем, искусствӑлла интеллектпа усӑ курни куҫ кӗретех. Ҫаксем пурте – пирӗн пурнӑҫа хӑтлӑх кӳреҫҫӗ тата хӑрушсӑрлӑха тивӗҫтереҫҫӗ. Пирӗн Президент Владимир Путин электроэнергие экологи мелӗсемпе ӳстерме май паракан йышӑнусем мӗнле тупмалли ҫинчен каланӑ сӑмахсене тепӗр хут палӑртса хӑварас килет. Раҫҫей экологи тӗлӗшӗнчен пӗртен-пӗр ҫӗршыв шутланать. Электроэнерги генерацийӗн компетенцийӗсемпе пӗчӗк атомлӑ станцисен шучӗпе тӗнчере малтисенчен пӗри. Генерацисӗр пуҫне электроэнерги потребитель патне тухӑҫлӑ ҫитни пӗлтерӗшлӗ. Эпир Чӑваш Республикинче отраслие аталантармалли хальхи ҫул-йӗрпе килӗшсе тӑрас тесе малашне те ӗҫе ҫапла майпа йӗркелӗпӗр», – тесе палӑртса каланӑ хӑйӗн ум сӑмахӗнче Чӑваш Республикин Пуҫлӑхӗ Олег Николаев мероприятине пухӑннисене саламланӑ май. Ҫак куна предприятисен, экономикӑн тӗп отраслӗсен кал-кал ӗҫне тивӗҫтерекенсем, миллионшар ҫын кил-ҫуртне ҫутӑпа ӑшӑ парса тӑракансем, паллӑ тӑваҫҫӗ тенӗ вӑл.
Чӑваш Енре электричество сечӗсен хуҫалӑхне пӗрлештерес енӗпе пысӑк ӗҫ туса ирттернӗ. Ҫавна май территорири тытӑм йӗркелекен сеть организацине палӑртнӑ, электроэнергипе усӑ куракансем тата энерги сутакан организацисем валли «пӗр чӳрече» йӗркипе оператор ӗҫ-хӗлне пурнӑҫлама тытӑннӑ. Унӑн специалисчӗсем ҫавӑн пекех хуҫасӑр электросеть объекчӗсене ӗҫлеттерес тата ытти территорири сеть организацийӗсен сечӗсенчи пысӑк аварисене пӗтерес тӗлӗшпе вӑй хураҫҫӗ.
Республикӑра электричествӑпа зарядлакан станцисен инфратытӑмӗ хастарлӑн аталанать. Хальхи пурнӑҫпа килӗшсе тӑракан технологисене пурнӑҫа кӗртсе пынине кура, электроэнерги пайӗнче тухӑҫлӑх пысӑк пулни те паха, Чӑваш Ен Раҫҫей Федерацийӗн энергетика енӗпе малта пыракан субъекчӗсенчен пӗрин статусне сыхласа хӑварать.
Электросеть инфратытӑмӗн анлӑ консолидацине пурнӑҫланӑ: потребительсемпе энергосбыт компанийӗсемшӗн пӗрлехи оператор тивӗҫне территори сеть компанийӗ пурнӑҫлать, муниципалитет пурлӑхне хута ярассине вара «Чӑваш патшалӑх электроэнерги сечӗсем» АО пӗр тарифпа техника политикипе пурнӑҫлать. «Цифра энергорегионӗ» тата «Энергоцентрсен сетьне тӑвасси» проектсене аталантарни, ҫакӑ пурте халӑха тата предприятисене энергипе тивӗҫтерсе тӑрассин пахалӑхне лайӑхлатма пулӑшаҫҫӗ.
Олег Николаев хушнипе «Цифрӑллӑ энергорегион» проект – мониторинг тата энергосистемӑна искусствӑлла интеллект технологийӗсемпе усӑ курса тытса пымалли программӑпа аппарат йышӑнӑвӗсен комплексӗ – пурнӑҫланать. Малашлӑхра цифра моделӗ инфраструктура ӗҫне чӑн вӑхӑтра асӑрхаса тӑма, энерги валеҫнине оптимизацилеме, аварисене пӗтермелли вӑхӑта 20% чакарма тата сетьсенчи ҫухатусене 10% чакарма май парӗ. Проектӑн пилотлӑ зонине «Ҫӗнӗ хула» микрорайонта апробизациленӗ ӗнтӗ.
2025 ҫулта Чӑваш Республикин «Энергоцентрсен сетьне туса хурасси» мегапроекчӗ шайӗнче Шуршӑлта 1 МВт хӑватлӑ пӗрремӗш энергоцентр хута кайнӑ. Ҫавӑн пекех кӑҫал индустри паркӗн резиденчӗсем валли майсем уҫакан тата Ҫӗнӗ Шупашкар тата пӗтӗм республика промышленноҫне аталантарма пулӑшакан 63 МВА хӑватлӑ ҫӗнӗ подстанци хута янӑ.
«Симӗс энергетика» та аталанать: регион территорийӗнче электромобильсем валли 55 заряд станцийӗ ӗҫлет, 2027 ҫул тӗлне вӗсен шутне 189 таран ӳстерме палӑртнӑ.
«Раҫҫей Федерацийӗн электротехника оборудованийӗн, реле хӳтӗлевӗн тата автоматика рынокӗнче Чӑваш Енре тирпейленсе тухакан таварсен тӳпи хӑш-пӗр енӗпе паян 60% ҫитет. Ку вӑл кӑмӑла ҫӗклекен кӑтарту, вӑл пирӗн специалистсен ӗҫне тата профессионализмне пула пулса пырать, ҫакна шута илсе пирӗн предприятисен таварӗсене саккас паракансен хушшинче ку тата Раҫҫей Оборона министерстви, «Ростех», «Росатом» корпорацисем Раҫҫей промышленноҫӗнче малта пыраканннисем пулса тӑраҫҫӗ. Патшалӑхӑн пысӑк тӗллевӗсене пурнӑҫлассишӗн вӗсем ырми-канми тӑрӑшаҫҫӗ, яваплӑха туйса ӗҫлеҫҫӗ. Сире профессие парӑннӑшӑн тав тӑвасшӑн, ҫӑмӑл мар, анчах пӗлтерӗшлӗ ӗҫре малашне те пысӑк ҫитӗнӳсем тума сунатӑп», – тесе саламланӑ Чӑваш Республикин промышленноҫпа энергетика министрӗ Марат Якушев. Ӗҫре пысӑк кӑтартусемпе палӑрнисене яланхи пекех наградӑсемпе чысланӑ. Энергетик кунӗ ячӗпе ӑшшӑн тав туса, пуласлӑха хальхи технологисене тата анӑҫлӑ йышӑнусене тӗпе хурса ӗҫлеме чӗнсе каланӑ.
